Σημεία συνέντευξης στο ραδιοφωνικό σταθμό «Alpha 989»

ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ Γ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

Σημεία συνέντευξης του Υφυπουργού παρά τω Πρωθυπουργώκαι Κυβερνητικού Εκπροσώπου, Γιάννη Οικονόμου,στο ραδιοφωνικό σταθμό «Alpha 989» και τους δημοσιογράφους, Γιώργο Ευγενίδη και Νικόλα Καμακάρη

Οι 7 πιο σημαντικές καινοτομίες του νομοσχεδίου «Διαδικασία άρσης του απορρήτου των επικοινωνιών, κυβερνοασφάλεια και προστασία προσωπικών δεδομένων πολιτών»

Έχουμε πολλές και πολύ ουσιαστικές αλλαγές, επικεντρώνοντας σε επτά από αυτές που δείχνουν τη συνέπεια με την οποία αντιμετωπίσαμε ένα ζήτημα από την πρώτη στιγμή, που είπαμε ότι θα έρθουμε να διορθώσουμε παθογένειες, και δημιουργούν ένα ισχυρό πλαίσιο και προστασίας κρίσιμων τομέων της κρατικής λειτουργίας, αλλά και προστασίας θεμελιωδών δικαιωμάτων.

Πρώτα από όλα, σε ό,τι αφορά τη λειτουργία της ΕΥΠ. Μέσα στην ίδια την ΕΥΠ δημιουργείται μια υπηρεσία, μια Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου, ένα κομμάτι αυτοελέγχου της ίδιας της ΕΥΠ, που δεν υπήρχε το προηγούμενο διάστημα σε αντίθεση με άλλες Αρχές ασφαλείας. Για παράδειγμα, στην Αστυνομία είναι γνωστό ότι υπήρχε πάντοτε η Διεύθυνση Εσωτερικών Υποθέσεων.

Δεύτερη, πολύ σημαντική αλλαγή: Προσδιορίζονται με απόλυτη σαφήνεια, πολύ συγκεκριμένα και ιδιαίτερα στενά, τα χαρακτηριστικά που μπορεί να έχει πλέον ο Διοικητής της ΕΥΠ από εδώ και στο εξής. Δεν μπορεί να είναι ο οποιοσδήποτε, δεν μπορεί να είναι ιδιώτης. Ο Διοικητής της ΕΥΠ θα είναι ή διπλωμάτης ή απόστρατος ανώτατος αξιωματικός. Με τα χαρακτηριστικά αυτά, τα πολύ συγκεκριμένα που δίνουμε στον Διοικητή της ΕΥΠ,  βάζουμε παραπάνω δικλείδες ασφαλείας για αυτή την πολύ κρίσιμη θέση ενός βασικού τομέα που άπτεται της εθνικής ασφάλειας.

Το τρίτο, επίσης πολύ βασικό, είναι ότι προσδιορίζεται με αρκετά μεγάλη σαφήνεια τι είναι αυτό που λέμε λόγος εθνικής ασφάλειας. Προσδιορίζεται πλέον με πολύ σαφή τρόπο. Εθνική ασφάλεια είναι οτιδήποτε απειλεί την ακεραιότητα της Πατρίδας, οτιδήποτε διακυβεύει την ομαλότητα στην οικονομία, μια σειρά από πολύ συγκεκριμένα πράγματα, που πλέον δίνουν ένα πολύ ουσιαστικό περιεχόμενο στο τι είναι αυτό που λέμε λόγος εθνικής ασφάλειας.

Η τέταρτη πολύ βασική διαφορά έχει να κάνει με την αντιμετώπιση των πολιτικών προσώπων. Μέχρι στιγμής δεν υπήρχε καμία προδιαγραφή ή καμία προϋπόθεση για το πώς μπορεί να γίνει νόμιμη επισύνδεση – άρση του απορρήτου των τηλεπικοινωνιών για ένα πολιτικό πρόσωπο. Πρώτα από όλα, από την πρώτη στιγμή, σε αυτή την διαδικασία, εμείς με ΠΝΠ προσθέσαμε και δεύτερο Εισαγγελέα. Κάτι που ίσχυε μέχρι το 2018 και καταργήθηκε. Επιπλέον πριν ξεκινήσει η διαδικασία για έγκριση από τους Εισαγγελείς, πρέπει να δοθεί άδεια από τον Πρόεδρο της Βουλής, ένα πρόσωπο που κατά τεκμήριο εκλέγεται με ευρύτατη συναίνεση τα τελευταία χρόνια στην Πατρίδα μας, υψηλού κύρους, που αντιλαμβάνεστε ότι θα σταθμίσει πάρα πολύ σοβαρά το αν θα δώσει την έγκρισή του, τη θετική του εισήγηση για να προχωρήσει η διαδικασία σε ό,τι αφορά τους Εισαγγελείς. Είναι μια πολύ ισχυρή θεσμική εξασφάλιση σε ό,τι αφορά το ευαίσθητο αυτό ζήτημα, της πιθανότητας άρσης απορρήτου στις τηλεπικοινωνίες πολιτικών προσώπων. Προβλέπεται ρητά ότι θα πρέπει το αίτημα για την άρση του απορρήτου να στηρίζεται σε πολύ συγκεκριμένα στοιχεία, που θα καθιστούν εξαιρετικά πιθανή τη διακινδύνευση της εθνικής ασφάλειας.

Το πέμπτο πολύ σημαντικό σημείο είναι ότι δεν υπήρχε κάποιο πλαίσιο το οποίο να όριζε με σαφήνεια τι γίνεται με τα περιβόητα αρχεία των παρακολουθήσεων, των νόμιμων επισυνδέσεων. Πρακτικώς, δηλαδή, ο καθένας έκανε ό,τι ήθελε. Πρακτικά, αυτό που ερχόμαστε και λέμε είναι ότι τα αρχεία της παρακολούθησης, εφόσον δεν έχει βρεθεί κάτι μεμπτό, εφόσον δεν υπάρχει κάποιος λόγος συνέχισης διαγράφονται μετά έξι μήνες, όμως ο φάκελος με το υλικό τεκμηρίωσης του αιτήματος παραμένει για δέκα χρόνια από τη λήξη της άρσης.

Έκτον, σε ό,τι αφορά στη δυνατότητα να ενημερώνεται κάποιος για το αν έχει παρακολουθηθεί για λόγους εθνικής ασφάλειας. Καταρχήν, αυτό δεν αφορά μόνο τα πολιτικά πρόσωπα, αφορά όλα τα πρόσωπα. Ο καθένας, δηλαδή, μετά την παρέλευση μιας 3ετίας από την άρση της νόμιμης παρακολούθησης του, μπορεί να υποβάλει αίτηση και ένα τριμελές όργανο, το οποίο θα αποτελείται από τον Διοικητή της ΕΥΠ, από τον αρμόδιο Εισαγγελέα της ΕΥΠ και από τον Πρόεδρο της ΑΔΑΕ θα αποφασίζει αν μπορεί να ενημερωθεί για το αν και σε ποιο χρονικό ορίζοντα, υπήρχε νόμιμη επισύνδεση στο τηλέφωνό του. Το χρονικό διάστημα αυτό τέθηκε με βάση την στάθμιση της παραμέτρου της εθνικής ασφάλειας. Να υπάρχει, δηλαδή, ένα ικανό χρονικό διάστημα, από το οποίο να έχει εκλείψει ο λόγος που να σχετίζεται με θέματα εθνικής ασφάλειας.   Και αυτό μετά  από την μελέτη αντίστοιχων πλαισίων και διαδικασιών, που ισχύουν και στα υπόλοιπα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Είναι ένα εύλογο χρονικό διάστημα, που δίνει τη δυνατότητα να υπάρχει μια ουσιαστική στάθμιση.

Έβδομο,  σε ό,τι αφορά  τα κακόβουλα λογισμικά  -έναν τομέα, που στην επιεικέστερη εκδοχή θεσμικά και νομικά ήταν «γκρίζος»- ερχόμαστε και τον αποσαφηνίζουμε πλήρως. Καθολική απαγόρευση παραγωγής, κατοχής, εμπορίας, διακίνησης τέτοιου είδους κακόβουλων λογισμικών και χρήσης στη χώρα μας. Άρα, πρακτικά, με το νομοσχέδιο μας, με τις θεσμικές μας ρυθμίσεις δεν θα μπορεί κανείς εντός της ελληνικής επικράτειας να έχει με τον οποιοδήποτε τρόπο, την οποιαδήποτε σχέση με τα κακόβουλα αυτά  λογισμικά.

Γιατί ο κ. Τσίπρας αλλάζοντας τον Ποινικό Κώδικα μείωσε τις ποινές για κακόβουλα λογισμικά

Είπαμε από την αρχή ότι, εδώ, πρέπει να βρούμε μια κρίσιμη ισορροπία. Οι μυστικές υπηρεσίες δεν είναι συνηθισμένες υπηρεσίες λειτουργίας του Δημοσίου. Δεν είναι ούτε ΕΦΚΑ, ούτε Πολεοδομία. Έχουν ένα ιδιαίτερο χαρακτήρα. Ερχόμαστε με τις νομοθετικές αυτές ρυθμίσεις να καλύψουμε κενά του παρελθόντος και να διορθώσουμε παθογένειες. Ανέφερα τα χαρακτηριστικά, τον τρόπο λειτουργίας, τη Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου, τις παραπάνω δικλείδες ασφαλείας, μίλησα για τα ποιοτικά χαρακτηριστικά των στελεχών, που θα υπηρετούν στις θέσεις αυτές. Αλλά, ταυτόχρονα, θα προστατεύουν και θεμελιώδη και βασικά δικαιώματα. Καμία «σκιά» στο παρελθόν. Θα μπορεί ο καθένας να ενημερώνεται εάν και σε ποιο χρονικό διάστημα ήταν σε νόμιμη επισύνδεση, εφόσον συνέτρεχε λόγος εθνικής ασφάλειας. Και διαφύλαξη από την άλλη, του απορρήτου, όπως επιβάλλεται στις περιπτώσεις αυτές για τις μυστικές υπηρεσίες.

Θυμίζω ότι στην περίπτωση του κ. Ανδρουλάκη υπήρχε και πάντοτε υπάρχει η δυνατότητα, η πρόσκληση ο κ. Ανδρουλάκης να πάει στην ΕΥΠ και να ενημερωθεί γι’ αυτά, που στο πλαίσιο λειτουργίας και εύρους του θεσμικού συστήματος, που υπάρχει, μπορούν να του πουν από την ΕΥΠ.

Επειδή συζητάμε για τις θεσμικές παρεμβάσεις, δύο βασικές παρατηρήσεις. Πρώτον, έχει πολύ μεγάλη σημασία να ασχοληθούμε λίγο παραπάνω με το τι ήταν αυτό που έκανε ο ΣΥΡΙΖΑ, λίγες μέρες πριν χάσει τις εκλογές το 2019. Και έχει πολύ μεγάλη σημασία να το δούμε και υπό το πρίσμα της παραδοχής του ίδιου του κ. Τσίπρα, σε πρόσφατη συνέντευξή του, ότι πράγματι και επί της εποχής του υπήρχαν κακόβουλα λογισμικά στη χώρα. Δηλαδή, ο κ. Τσίπρας αποδέχθηκε ο ίδιος σε τηλεοπτική του συνέντευξη, πρόσφατα, ότι υπήρχαν κακόβουλα λογισμικά και επί των ημερών του. Και αποδεχόμενος αυτό, έρχεται η Κυβέρνησή του λίγο πριν πέσει στις εκλογές να κάνει από κακούργημα, πλημμέλημα τη χρήση αυτού του κακόβουλου λογισμικού και να καταργήσει εντελώς την ποινική διάσταση της κατοχής. Αυτό είναι ένα ζήτημα το οποίο δεν έχει εξεταστεί ακόμη επαρκώς, αλλά είναι βέβαιο ότι θα μας απασχολήσει.   Είναι βέβαιο ότι όσο η συζήτηση αυτή συνεχίζεται και στη Βουλή, που η συζήτηση αυτή για τη νομοθετική μας παρέμβαση θα έχει ενδιαφέρον και διάρκεια και χρόνο, θα μπορούμε να γίνουμε ενδεχομένως σοφότεροι. Και να αναδείξουμε πολύ βαθιές και ουσιαστικές μας διαφορές.